เรื่อง: รณรต วงษ์ผักเบี้ย วันที่ 8 มิถุนายน 1924 จอร์จ มัลลอรี นักปีนเขาชาวอังกฤษ และคู่หูของเขา แอนดรูว์ เออร์ไวน์ ได้พยายามที่จะพิชิตเอเวอเรสต์ หลังจากที่มัลลอรีพยายามมาหลายครั้ง แต่ไม่มีใครได้เห็นพวกเขากลับลงมาอีกเลย โดยครั้งสุดท้ายที่มีคนเห็นทั้งคู่มีชีวิตอยู่ คือบริเวณห่างจากยอดเขา 240 เมตร เรื่องราวการสำรวจนี้กลายเป็นปริศนาในวงการนักปีนเขาอยู่นับศตวรรษ ว่าแท้จริงแล้วมัลลอรีเป็นคนแรกที่ถึงยอดเขาที่สูงที่สุดในโลก — 8,848 เมตรจากระดับน้ำทะเล — หรือไม่ หากดูจากหน้าประวัติศาสตร์ก็เป็นที่ยอมรับว่าเอ็ดมันด์ ฮิลลารี นักปีนเขาชาวนิวซีแลนด์ และเท็นซิง นอร์เก คู่หูชาวเชอร์ปา เป็นผู้ถึงยอดเขาคนแรก ในปี ...

เรื่อง ธนินี นววงศ์วิวัฒน์ ผลการออกเสียงประชามติอย่างเป็นทางการ ตามประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้ง ในราชกิจจานุเบกษา วันที่ 4 มีนาคม ระบุว่า มีประชาชนถึง 21,621,638 คน ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 58.64 ของผู้ไปใช้สิทธิ์ ได้แสดงเจตจำนงชัดเจนว่าเห็นชอบให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ แต่ดูเหมือนข้อเสนอนี้กลับถูกแช่แข็งไว้ด้วยเงื่อนไขต่างๆ ไม่ว่าจะด้วยปัญหาเศรษฐกิจ ความมั่นคงระหว่างประเทศ ภัยธรรมชาติ ส่วนการแถลงนโยบายของรัฐบาลต่อรัฐสภา ในวันที่ 9-10 เมษายน ก็ไม่ปรากฏถึงท่าทีรีบด่วนต่อประเด็นการแก้ไขรัฐธรรมนูญ และเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม ที่ผ่านมา ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี มีมติเห็นชอบให้นำร่างกฎหมายที่ค้างจากสภาฯ ชุดก่อนกลับมาพิจารณา จำนวน 31 ...

เรื่อง: ธาวิน กิตติพงศ์พิทยา “สงกรานต์” ควรเป็นช่วงเวลาที่คนบ้านไกลได้กลับบ้านไปใช้เวลากับครอบครัวอันเป็นที่รัก ทว่าปีนี้กลับเป็นปีที่หลายคนคิดหนัก คนที่เคยกลับก็ชั่งใจ ส่วนคนที่มีสถานะทางการเงินไม่เอื้ออำนวยยิ่งชั่งใจกว่า ราคาน้ำมันที่สูงขึ้นเรื่อย ๆ ส่งผลให้ทุนในการเดินทางและการทำกิจกรรมต่าง ๆ อย่างเช่นการเล่นน้ำหรือการทานอาหารมื้อใหญ่กับครอบครัวสูงขึ้นจนต้องคิดหนัก หลายคนจึงถามหา ‘ความช่วยเหลือ’ จากรัฐบาล เพื่อบรรเทาปัญหาเรื่องค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้นจนกระทบต่อชีวิตและสภาพการเงิน เมื่อลองอ่านเกมของรัฐบาลอนุทิน ท่าทีของรัฐบาลชุดนี้ที่มีต่อวิกฤตพลังงานคือการที่รัฐบาลรัดเข็มขัดตัวเองให้มากที่สุด แทรกแซงตลาดในระดับน้อยที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ไม่ว่าจะเป็นการประกาศลอยตัวราคาน้ำมันอิงตามสิงคโปร์ ลดภาระกองทุนน้ำมัน การไม่ลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน การเพิ่มจุดขายสินค้าธงฟ้า หรือการให้เงินอุดหนุนกลุ่มรถขนส่ง แนวโน้มของมาตรการเหมือนจะเน้นไปที่การอุดหนุนกลุ่มทุนและผู้ประกอบการ ขณะที่นโยบายที่เกี่ยวข้องกับประชาชนทั่วไป มีเพียงบัตรสวัสดิการแห่งรัฐหรือบัตรคนจนที่สนับสนุนเพิ่มจาก 300 เป็น 400 บาท ซึ่งอาจไม่ได้บรรเทาปัญหาค่าครองชีพที่พุ่งทะยานอย่างที่เป็นอยู่ได้ ในเมื่อน้ำมันหนึ่งลิตรแพงกว่าราคาข้าวบางจานไปแล้ว ขณะที่ประเทศไทยกลั่นน้ำมันเอง ...

เรื่อง: ณัฏฐณิชา มาลีวรรณ สงกรานต์ปีนี้ คิดยังไงก็คงไม่สนุกสุดเหวี่ยงแบบตัวเปียกทุกพื้นที่ที่น้ำเข้าถึง ถ้าเป็นในกรุงเทพฯ หรืออำเภอใหญ่ ๆ ในต่างจังหวัดที่มีการจัดงานคงไม่เห็นความแตกต่างจากทุกปีมากนัก แต่พอไม่ใช่เมืองใหญ่ การเล่นน้ำสงกรานต์อาจจะเหลือแค่การรอสาดน้ำประแป้งคนที่ผ่านไปผ่านมาหน้าบ้านตัวเองแบบเหงา ๆ ส่วนการขึ้นท้ายรถกระบะตระเวนไปเรื่อยเพื่อสาดน้ำ ปีนี้อาจจะต้องคิดหนักหน่อยถ้าอยากสนุกแบบที่เคยเล่นในปีที่ผ่านมา ก็น้ำมันมันแพงน่ะสิ แน่นอนว่าเมื่อน้ำมันแพงขึ้น การขับรถเพื่อสาดน้ำคงต้องคิดเยอะกว่าเดิมหลายตลบ ยิ่งขับไกล ๆ บรรทุกของหนัก ๆ อย่างถังน้ำไซซ์เบิ้มพร้อมคนเต็มท้ายรถไปเล่นน้ำ 3 วันติด ค่าน้ำมันไม่ต้องพูดถึง มันต้องมีร้องในใจกันบ้างล่ะ แล้วอย่างนี้ความสนุกที่มาพร้อมกับการเคลื่อนที่จะเป็นไปได้ยังไง ต้องรอดูว่าสงกรานต์นี้ อาจจะมีคนเปียกเหงื่อแทนน้ำ ถนนแห้งเพราะคนไม่ขับรถมาให้สาดหรือเปล่า ขนาดยังไม่สงกรานต์ยังมีคนโพสต์ว่า ‘ข้อดีของน้ำมันขึ้น 6 บาท คือเด็กแว้นแถวบ้านกุหายไป ...

เรื่อง: ธนินี นววงศ์วิวัฒน์ ในระยะที่ผ่านมา การรักสุขภาพดูจะเป็นกระแสที่เด่นชัดและต่อเนื่องยาวนานจนรู้สึกได้ อาจเป็นเพราะการรักสุขภาพในยุคนี้มีอะไรมากกว่าการออกกำลังกาย แต่มันคือ ‘การโชว์ไลฟ์สไตล์’ นอกจากจะเข้ายิมไปยกเหล็กหรือวิ่งบนลู่แล้ว  การแต่งชุดออกกำลังให้เข้ากันเพื่อไปคลาสพิลาทิส หาที่ปีนผาในห้างถ่ายคอนเทนต์เก๋ ๆ จอย Run Club หาเพื่อนใหม่ จบด้วยการแช่ Ice Bath แต่สิ่งที่ฮิตที่สุดคงหนีไม่พ้น ‘เทรนด์การวิ่ง’ ทำให้ไม่ว่าจะคนไกลหรือใกล้ตัวก็ดูเหมือนจะเกาะไปกับกระแสนี้ หลายคนโพสต์ภาพโชว์ความสำเร็จของตัวเองหลังวิ่ง พร้อมแปะผลลัพธ์-สถิติ บ้างก็เช็คอินสวน Routes การวิ่งกันอย่างคึกคัก บางคนก็ทุ่มสุดตัว ลงการแข่งขัน 5K 10K ฮาล์ฟมาราธอน มาราธอน เป็นภาพแปลกตา ถึงอย่างไรก็ดี ไม่ปฏิเสธเลยว่าภาพบนโซเชียลเหล่านั้น ...

เรื่อง: ธนินี นววงศ์วิวัฒน์ ในห้วงเวลาที่ระเบียบโลกกำลังเผชิญกับภาวะสั่นคลอนอย่างรุนแรงจากความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์และการเปลี่ยนขั้วอำนาจเศรษฐกิจ ประเทศไทย — จากชัยชนะการเลือกตั้งของภูมิใจไทย — กลับแสดงปรากฏการณ์ที่ดูเหมือนจะเลือกเส้นทางที่ย้อนกลับไปสู่ ‘จุดเดิม’ อีกครั้ง ชัยชนะของภูมิใจไทยที่ได้ที่นั่งในสภาถึง 191 ที่นั่ง แม้กระบวนการนับคะแนนเสียงจะยังมีข้อครหาอยู่ไม่จบสิ้น ถือว่าเป็นการแก้เกมให้อุดมการณ์อนุรักษนิยมกลับมามีที่มีทางได้อย่างสง่างามที่สุดบนวิถีทางแบบประชาธิปไตย ซึ่งถือเป็นปรากฏการณ์ที่น่าสนใจยิ่งเมื่อพิจารณาจากประวัติศาสตร์การเมืองในช่วง 2 ทศวรรษที่ผ่านมา กล่าวคือ พรรคที่ได้รับชัยชนะมักจะเป็นกลุ่มที่มีอุดมการณ์หรือแนวทางดำเนินนโยบายที่ ‘ก้าวหน้า’ มากกว่าสภาวะสังคมในขณะนั้นเสมอ ตั้งแต่ยุคไทยรักไทย พรรคพลังประชาชน พรรคเพื่อไทย จนมาถึงพรรคก้าวไกล แม้ว่าในท้ายที่สุด พรรคที่กล่าวมาจะโดนผลพวงของความพยายามขัดแข้งขัดขาทางการเมืองก็ตาม จากปรากฎการณ์ดังกล่าว สื่อ นักวิเคราะห์การเมือง และนักวิชาการ ได้ให้ข้อวิเคราะห์ที่หลากหลายกันออกไป บ้างมองว่าการกลับมาของฝ่ายขวาเป็นปรากฎการณ์ที่สอดรับกับกระแสโลก ...

เรื่อง: พีรวิชญ์ สุลักษณานนท์ ‘เกิดสงครามพันครั้ง เด็กก็ยังสวยงาม เป็นเพียงแค่สงคราม ความเดียงสาเท่าเดิม’ คำร้องอมตะนิรันดร์กาลจากเพลง ‘กล้วยไข่’ (2529) ของวงเฉลียง วาบเข้ามาในห้วงคำนึงของผู้เขียน เมื่อได้ทราบข่าวว่าสงครามพรากเอาชีวิตเด็กน้อยผู้ไร้เดียงสาไปอีกครั้งหนึ่ง 168 คนคือตัวเลขผู้เสียชีวิตจากเหตุโจมตีโรงเรียนประถมศึกษาชาจาเรห์ ตัยยิเบห์ ในเมืองมินาบ ทางตอนใต้ของอิหร่าน ภายหลังสหรัฐอเมริกาและอิสราเอลร่วมกันเปิดฉากปฏิบัติการ ‘Epic Fury’ ในการโจมตีอิหร่าน เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา พิธีฝังศพของเด็กนักเรียนและคุณครูถูกจัดขึ้นในอีกสามวันถัดมา โดยมีชาวอิหร่านหลายพันคนเข้าร่วมงาน บรรยากาศเต็มไปด้วยความโศกเศร้า หลุมศพที่ถูกขุดเรียงรายกันเป็นร้อยหลุมเป็นรูปธรรมอันน่าหดหู่ใจของตัวเลขผู้เสียชีวิตในเหตุโศกนาฏกรรมนี้ ชีวิตของคนเหล่านี้ดับสิ้นไป ทว่ายังไม่มีแม้ใครสักคนที่กล้าแสดงความรับผิดชอบต่อการตายของพวกเขา ในการแถลงข่าวต่อสื่อมวลชนเมื่อวันพุธที่ 4 มีนาคม พีธ เฮกเซธ ...

เรื่อง: รณรต วงษ์ผักเบี้ย ‘ตายแล้วไปไหน?’ เป็นคำถามที่มักผุดขึ้นมาในหัว เมื่อผมไปเข้าร่วมงานศพหรือต้องพูดคุยเรื่องความตาย และคำตอบที่ได้คงมีอยู่ไม่กี่แบบ ขึ้นสวรรค์หรือตกนรก เป็นวิญญาณเร่ร่อนล่องลอยไปมา หรือไม่ไปไหนเลย สูญมลายไปในความว่างเปล่าของความไร้ตัวตน ทว่าเรื่องความตายไม่ได้มีแค่ความเชื่อเรื่องโลกหลังความตาย แต่ยังเต็มไปด้วยแง่มุมเชิงวัฒนธรรม วิถีชีวิต และประวัติศาสตร์ ซึ่งพอผมได้อ่านหนังสือที่ชื่อ จากดับสูญสู่นิรันดร์: ส่องวิถีความตายจากหลากหลายวัฒนธรรม ก็ทำให้มุมมองที่มีต่อเรื่องความตายเปลี่ยนไป จากดับสูญสู่นิรันดร์ฯ เป็นหนังสือแนวสารคดี เขียนโดย Caitlyn Doughty ผู้ทำงานเป็นสัปเหร่อและเป็นเจ้าของสถานประกอบพิธีศพในสหรัฐฯ หนังสือตีพิมพ์ในฉบับภาษาไทยครั้งแรกในปี 2564 แปลโดย กัญญ์ชลา นาวานุเคราะห์ และจัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์บุ๊คสเคป หนังสือเล่มนี้พาผู้อ่านไปสำรวจวัฒนธรรมงานศพจากทั่วโลก ทั้งพิธี ‘มาเนเน’ ซึ่งเป็นพิธีกรรมของชาวโทราจาในอินโดนีเซีย ...

เรื่อง: พลกฤต นฤพันธาวาทย์ ท่ามกลางบรรยากาศในช่วงก่อนและหลังการยุบสภาที่เต็มไปด้วยความชลมุน วุ่นวาย และโชกเลือด ในที่สุดวันที่ 8 กุมภาพันธ์นี้ จะมีการลงประชามติรัฐธรรมนูญเพื่อ ‘ขอแก้ไข’ รัฐธรรมนูญ 2560 จากเดิมก่อนหน้านี้ที่เราเคยลงประชามติเพื่อ ‘รับ’ หรือ ‘ไม่รับ’ รัฐธรรมนูญมาแล้ว 2 ครั้ง คือเมื่อปี 2550 และ 2559 และผลที่ออกมาคือ ‘ผ่าน’ ตลอด ในช่วงการรณรงค์การทำประชามตินี้ ผู้เขียนขอชวนหาคำตอบง่ายๆ ในการทำประชามติครั้งนี้ สัก 3 ข้อ ก่อนที่ผลของมัน — ...

เขียน: ธนินี นววงศ์วิวัฒน์ รัฐธรรมนูญคือกฎหมายสูงสุดที่ระบุถึงอำนาจ ผู้ใช้อำนาจ การแบ่งแยกอำนาจ และความสัมพันธ์ระหว่างผู้ใช้อำนาจเหล่านั้น ดังนั้น หากอยากรู้ว่ารัฐ ‘ทำงาน’ อย่างไร เราสามารถอ่านได้จากตัวบทรัฐธรรมนูญ แต่ถ้าอยากเข้าใจชุดความคิด คุณค่า อุดมการณ์ของประชาชนและสังคมมวลรวมในรัฐใดรัฐหนึ่ง ให้ลองเปิดหาใน ‘คำปรารภ’ หรือข้อความที่ปรากฏในส่วนแรกของรัฐธรรมนูญของรัฐนั้น “We the People…” วลีที่ปรากฏอยู่ในส่วนแรกของรัฐธรรมนูญสหรัฐอเมริกากำลังชี้ให้เห็นว่าอำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญเป็นของประชาชน นี่ถือเป็นรากฐานของแนวคิดการสถาปนารัฐธรรมนูญสมัยใหม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งรัฐที่กล่าวอ้างว่าเป็นเสรีนิยมประชาธิปไตย แนวคิดดังกล่าวมิได้จำกัดอยู่เพียงบริบทอเมริกัน หากยังสะท้อนอย่างชัดเจนในรัฐธรรมนูญของประเทศเสรีประชาธิปไตยในยุโรป รัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศสโยงตนเองเข้ากับ คำประกาศสิทธิมนุษยชนและพลเมือง (Déclaration des droits de l’homme et du ...