SocietyWritings

Toxic Society : วัฒนธรรมที่เป็นพิษของลัทธิบูชาตัวบุคคล

เรื่องและภาพประกอบ: อชิรญา ปินะสา

คุณเคยตั้งคำถามกับใครแล้วโดนทัวร์ลงไหม?

ในห้วงเวลาที่สังคมเต็มไปด้วยเสียงของความแตกต่างและหลากหลาย เรากลับพบความจริงอันน่าประหลาด ในสังคมที่เหมือนเดิมเสมอมาจากหน้าประวัติศาสตร์ สังคมที่ผู้คนแสวงหาผู้กอบกู้หรือผู้นำทาง สังคมที่ผู้คนเชิดชูและบูชาใครสักคนให้กลายเป็นความจริงแท้ โดยไม่ต้องผ่านบทพิสูจน์ใดๆ นอกจากความศรัทธาและความเชื่อของฝูงชน 

นี่คือปรากฏการณ์ทางสังคมที่มีให้เห็นในทุกยุคทุกสมัย การสร้างวีรบุรุษในสนามรบ หรือแม้แต่การสร้างเทวดาในทางการเมือง และเมื่อใดก็ตามที่การตั้งคำถามคือความทรยศ เสียงกู่ร้องสรรเสริญดังจนกลบความเป็นจริง จนทำให้ ‘การบูชาตัวบุคคล’ (Cult of Personality) กลายเป็นระบบความเชื่อที่ครอบงำความคิดผู้คน จนก่อรูปเป็นความศรัทธาที่บิดเบี้ยว และขยายตัวเป็นอำนาจที่ไม่อาจแตะต้องได้

Cult of Personality หรือ Personality Cult การบูชาตัวบุคคล หรือที่บางคนรู้จักในนามของ ‘ลัทธิบูชาตัวบุคคล’ คือการที่สังคมมักยกย่อง เชิดชู รวมถึงศรัทธาในตัวบุคคลใดบุคคลหนึ่ง จนเกินขอบเขตของความสมเหตุสมผล และเหล่านี้มักไม่ได้ตั้งอยู่บนพื้นฐานข้อมูลที่เป็นกลาง จนทำให้สังคมละเลยข้อผิดพลาดของบุคคลที่ตัวเองศรัทธา ตัวบุคคลที่ถูกยกย่องจึงไม่ใช่เพียงผู้นำเพียงอย่างเดียว แต่กลับกลายเป็นสัญลักษณ์ที่ต้องได้รับการปกป้องจากผู้ที่ศรัทธา ความคิดเห็นที่ต่างจากพวกเขาเหล่านี้จึงถูกมองว่าเป็นภัย การตั้งคำถามถูกตีความเป็นการลบหลู่ เพราะในลัทธิบูชาตัวบุคคล สิ่งสำคัญไม่ใช่ความถูกต้อง หากแต่คือการคงไว้ซึ่งภาพลักษณ์ของผู้นำที่เขาศรัทธา 

แล้วอะไรกันที่ทำให้คนบางกลุ่ม พร้อมใจกันยกสถานะของใครบางคนสูงขึ้นกว่าตัวเอง?

ย้อนกลับไปในประวัติศาสตร์ เมื่อประเทศเยอรมนีเป็นผู้ปราชัยในสงครามโลกครั้งที่ 1 จนก่อให้เกิดผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจ ควบรวมกับความกลัวต่อกระแสคอมมิวนิสต์ หลังจากที่รัสเซียถูกสถาปนาเป็นประเทศสังคมนิยมโดยพรรคบอลเชวิค (Bolshevik) รวมถึงความโกรธแค้นและสิ้นหวังกับการบริหารที่ล้มเหลวของรัฐบาลผสม

ด้วยเหตุผลเหล่านี้ ทำให้ชาวเยอรมันส่วนใหญ่ฝากความหวังไว้ที่ ‘อดอล์ฟ ฮิตเลอร์’ (Adolf Hitler) จากพรรคสังคมชาตินิยมของคนงานเยอรมัน (National Socialist German Workers’ Party – NSDAP) หรือที่หลายคนรู้จักในนามพรรคนาซี (Nazi)  ผู้ที่มีวาทกรรมทางการเมืองเป็นเลิศ พรรคนาซีเริ่มใช้เวทีปราศรัย หนังสือพิมพ์ และโปสเตอร์ เพื่อสร้างภาพผู้นำผู้กล้าหาญ ผู้เสียสละของฮิตเลอร์ และพยายามสร้างภาพว่าฮิตเลอร์คือผู้ทรงคุณธรรมและผู้กอบกู้ประเทศ โดยใช้ความโกรธแค้น ความสิ้นหวังของประชาชนเยอรมันเป็นเครื่องมือการประกอบสร้างอำนาจของตัวเองขึ้นมา

ฮิตเลอร์ได้ยกระดับความเป็นวีรบุรุษอย่างเด่นชัด หลังจากเขาพยายามทำรัฐประหารรัฐบาลสาธารณรัฐไวมาร์ (Weimar Republic) จนนำไปสู่เหตุการณ์กบฏโรงเบียร์ปี ค.ศ. 1923  และแม้จะล้มเหลวจนถูกสั่งจำคุก แต่เหตุการณ์นั้นเป็นการถูกตีความใหม่ว่าเป็นการยืนหยัดต่อสู้เพื่อชาติ เพราะในช่วงเวลาที่ฮิตเลอร์ถูกจำคุก เขาได้เขียนหนังสือชื่อ Mein Kampf เพื่อเผยแพร่และเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือสำคัญในการปั้นภาพผู้นำผู้มีวิสัยทัศน์และอุดมการณ์แน่วแน่ พร้อมทั้งวางรากฐานความคิดต่อต้านยิวและแนวคิด ‘ศัตรูของชาติ’ ที่ภายหลังถูกใช้โฆษณาชวนเชื่ออย่างเข้มข้นขึ้นเรื่อยๆ

เมื่อฮิตเลอร์ได้รับการแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีเยอรมนี (Chancellor) ในปี ค.ศ. 1933 จากประธานาธิบดี พอล ฟอน ฮินเดนบูร์ก (Paul von Hindenburg) เนื่องจากนาซีเป็นพรรคใหญ่ที่สุดในรัฐสภา (Reichstag) เพราะพรรคอื่นไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลเสียงข้างมากได้ ซึ่งต่อมาในปี ค.ศ. 1934 หลังจากฮินเดนบูร์กเสียชีวิต ฮิตเลอร์ได้ควบรวมอำนาจตำแหน่งประธานาธิบดีเข้ากับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เขาก็ประกาศตนเป็นผู้นำสูงสุด (Führer) ในปี ค.ศ. 1934  พร้อมตั้ง โยเซฟ เกิบเบลส์ (Joseph Goebbels) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงโฆษณาชวนเชื่อ เข้าควบคุมสื่อหนังสือพิมพ์ วิทยุ ภาพยนตร์ รวมถึงโปสเตอร์ เพื่อให้ประชาชนเยอรมันได้รับสารที่เขาสามารถควบคุมได้ทั้งหมด ทำให้ชาวเยอรมันยังคงศรัทธาในตัวเขา ทั้งยังมีการกำหนดว่าหากผู้ใดกล่าวถึงเขาแบบเสื่อมเสียในที่สาธารณะ จะถือเป็นความผิดขั้นรุนแรง 

ขณะเดียวกัน ในปี ค.ศ. 1933 ที่ฮิตเลอร์เรืองอำนาจขึ้นมา เขาได้เริ่มออกนโยบายต่อต้านชาวยิว เช่น การกำหนดกฎหมายห้ามคนยิวทำงานราชการ ไปจนถึงเพิกถอนสัญชาติเยอรมันของคนยิว นับว่าเป็นการกดดันคนยิวที่อาศัยในเยอรมนีอย่างรุนแรง

เข้าสู่ปี ค.ศ. 1939 กองทัพนาซีที่อยู่ใต้บัญชาการของฮิตเลอร์ ได้บุกเข้าไปที่ประเทศโปแลนด์ ควบคุมชาวยิวกว่า 2 ล้านคน และบังคับให้คนยิวเหล่านี้เข้าไปอยู่ใน เก็ตโต (Ghetto) ที่ถูกปิดล้อมด้วยกำแพง ก่อให้เกิดความอดอยากอาหาร และโรคระบาด จนทำให้เสียชีวิตเป็นจำนวนมาก

จนมาถึงปี ค.ศ. 1941 ถึง ค.ศ. 1945 ฮิตเลอร์ได้ใช้อำนาจที่ล้นมือของเขา ก่ออาชญากรรมที่ถือว่าโหดร้ายที่สุดในหน้าประวัติศาสตร์โลก จนกลายเป็นแผลเป็นในความทรงจำของมนุษยชาติโดยการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิว กลุ่มรักเพศเดียวกัน คนพิการ นักโทษการเมือง รวมถึงชนกลุ่มน้อยอื่นๆ อย่างเป็นระบบภายในค่ายกักกัน ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นบนความเงียบงันของสังคมที่ถูกปิดปาก และความคลั่งไคล้ในผู้นำที่บดบังความเป็นจริง

อำนาจของฮิตเลอร์กลายเป็นตัวอย่างร้ายแรงที่สุดของ ‘ลัทธิบูชาตัวบุคคล’ ที่พาสังคมเข้าสู่หายนะ เมื่อผู้นำถูกยกย่องจนเกินมนุษย์ และคำสั่งของเขากลายเป็นสิ่งสูงสุดเหนือเหตุผล ผู้คนจำนวนมากก็กลายเป็นเพียงฟันเฟืองของความโหดร้ายโดยไม่รู้ตัว ยิ่งเป็นคนที่ไม่ยอมรับความผิดพลาดของบุคคลที่ตัวเองบูชามากเท่าใดระบอบก็ยิ่งอันตรายมากเท่านั้น

อาจกล่าวได้ว่าลัทธิบูชาตัวบุคคลจากเหตุการณ์นี้คือผลพวงของการโฆษณาชวนเชื่อ (Propaganda) ที่ทำให้คนเยอรมันพร้อมใจยกยอและศรัทธาในฮิตเลอร์ เหมือนดังที่ ทิโมธี เดวิด ชไนเดอร์ (Timothy David Snyder) นักประวัติศาสตร์ชาวอเมริกัน ผู้เขียนหนังสือเกี่ยวกับประวัติศาสตร์การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิว ได้บอกไว้ว่า

“อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ กลายเป็นนักโฆษณาชวนเชื่อ มันจะกลายเป็นอาชีพหลักของเขาไปตลอดชีวิต เมื่อปราศจากโฆษณาชวนเชื่อแล้ว เขาคงไม่อาจกลายเป็นบุคคลมีชื่อเสียงได้”

การโฆษณาชวนเชื่อ หรือ Propaganda คืออะไร?

การโฆษณาชวนเชื่อ คือกระบวนการทางวาทศิลป์ และ ยุทธศาสตร์ที่สร้างความจริงผ่านสื่อ เพื่อโน้มน้าวมวลชนให้คล้อยตามอุดมการณ์ของตัวเอง หรือนำเสนอชุดความคิดบางอย่าง โดยใช้กลยุทธ์เชิงอำนาจและการจัดการข้อมูลซึ่งอาจบิดเบือนความจริง และลดทอนความสามารถของประชาชนในการตั้งคำถามและวิพากษ์วิจารณ์

จากการโฆษณาชวนเชื่อ สู่ วัฒนธรรมที่เป็นพิษของลัทธิบูชาตัวบุคคลในสังคมไทย

อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันการบูชาตัวบุคคลนั้นได้กลืนเข้าไปในวัฒนธรรมของสังคม โดยการใช้โฆษณาชวนเชื่อ (Propaganda) เป็นที่เรียบร้อยแล้ว การสร้างภาพลักษณ์ผ่านสื่อ ภาพยนตร์ หรือแม้แต่การตลาดส่วนบุคคล ที่ทำให้ผู้คนจำนวนมากยกย่องและศรัทธาผู้นำหรือบุคคลสาธารณะบางคนเกินความเป็นจริง ขอบเขตระหว่างการชื่นชมกับการบูชาเริ่มเลือนราง และหลายครั้งความศรัทธาและความคลั่งไคล้นั้นกลายเป็นตัวการสำคัญ ที่หล่อเลี้ยงอิทธิพลของบุคคลที่ได้ประโยชน์จากระบบความเชื่อนี้ในสังคม

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าในปัจจุบันการไล่ทำร้ายผู้ที่เห็นต่างจะเห็นได้ยาก แต่ก็ยังคงมีอยู่และสิ่งที่ยังคงปรากฏและฝังลึกในสังคมการเมืองไทยคือวัฒนธรรมการ ‘ล่าแม่มด’ (Witch Hunt) ซึ่งหมายถึงการโจมตี ทำให้เสียชื่อเสียง หรือประณามผู้ที่มีความเห็นต่างจากกลุ่มตัวเอง ทั้งทางสังคมออนไลน์และในชีวิตจริง ผู้ที่กล้าตั้งคำถามที่ตรงข้ามกับความเชื่อ หรือกล้าตั้งคำถามกับผู้นำหรือบุคคลที่เป็นที่บูชาของคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง มักจะตกเป็นเป้า และถูกตีตราว่าเป็นศัตรูหรือคนทรยศต่ออุดมการณ์ หรือในบางครั้งรุนแรงถึงขั้นข่มขู่คุกคาม 

ดังเช่นกรณีที่เกิดเหตุการณ์การแสดงออกทางการเมืองของนักศึกษาธรรมศาสตร์ด้วยการแขวนป้ายแสดงความคิดเห็นทางการเมืองไว้ที่รูปปั้นอาจารย์ป๋วย อึ๊งภากรณ์ บริเวณหน้าอาคารเรียนรวมสังคมศาสตร์ 1 (SC1) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ทำให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์จากคนเห็นต่างทางการเมือง จนนำไปสู่การขู่ทำร้ายนักศึกษา ในกลุ่มไลน์โอเพนแชต (Line OpenChat) รวมถึงการขู่วางระเบิดอาคารเรียนของคณะรัฐศาสตร์และคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 

เหตุการณ์ดังกล่าวสะท้อนถึงผลกระทบของการบูชาตัวบุคคลต่อสังคม เมื่อบุคคลหรือสัญลักษณ์ใดถูกยกขึ้นสูงจนกลายเป็นตัวแทนของคุณค่า ความเชื่อ ความสัตย์จริง หรือความถูกต้อง การแสดงออกที่แตกต่างจากความเชื่อเหล่านั้นมักถูกมองว่าเป็นภัยหรือการลบหลู่ การตอบสนองจึงไม่เพียงแค่ถกเถียงเชิงเหตุผล แต่กลายเป็นการใช้ความรุนแรงทางวาจา ข่มขู่ หรือแม้กระทั่งคุกคามทางกายภาพ ทำให้ผู้ที่เห็นต่างบางส่วนถูกดึงเข้าสู่กรอบความคิดที่ว่าถ้าใครลบหลู่หรือวิจารณ์สัญลักษณ์นี้ นั่นคือการโจมตีความเชื่อและตัวตนของกลุ่มจนนำไปสู่การล่าแม่มดในท้ายที่สุด

ดังเช่นเหตุการณ์ที่มีผู้ใช้บัญชีเฟซบุ๊กรายหนึ่งโพสต์ภาพในกลุ่มเฟซบุ๊ก ซึ่งเป็นภาพผู้หญิงวัยรุ่นที่นั่งโดยสารรถไฟฟ้าขบวนเดียวกับผู้ใช้เฟซบุ๊กรายนั้น โดยผู้หญิงในภาพได้สวมเสื้อสีแดง ในช่วงการถวายความอาลัย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง การโพสต์ดังกล่าวคล้ายกับการ ‘แขวน’ ให้คนที่มีอุดมการณ์เดียวกันมาวิพากษ์วิจารณ์ ซึ่งสะท้อนถึงการทำงานของวัฒนธรรมที่เป็นพิษในชีวิตประจำวัน ในขณะที่ผู้ที่มีความเห็นหรือการกระทำรวมไปถึงการปฏิบัติตัวที่แตกต่างออกไป แม้แต่การปรากฏตัวในบริบทที่สอดคล้องกับฝ่ายตรงข้าม ก็อาจถูกนำมาโจมตีทางสังคมออนไลน์อย่างรวดเร็ว 

นอกจากนี้ ยังสะท้อนให้เห็นว่าการบูชาตัวบุคคล และการศรัทธาเกินความพอดี สามารถเปลี่ยนให้ผู้คนกลายเป็นผู้พิพากษาในสังคม หรือที่เรียกว่า ‘ศาลเตี้ย’ เพียงเพราะความศรัทธาที่มีไม่เท่ากัน ความรุนแรงทางสังคมจึงไม่ได้มาในรูปแบบของการคลั่งไคล้จนนำไปสู่การทำร้ายร่างกายเหมือนในอดีต แต่เป็นการบีบคั้นทางจิตใจ การคุกคาม และการลดทอนความเป็นมนุษย์ ความศรัทธาเกินจริงต่อบุคคลจึงไม่ได้ทำลายเพียงพื้นที่ของเหตุผล แต่ยังทำลายความปลอดภัยในการแสดงออก และกัดกร่อนเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชนคนอื่นเช่นกัน

เพราะเราไม่สามารถบังคับให้ใครเศร้าเสียใจได้ เหมือนกับที่ไม่สามารถบังคับให้ใครคลั่งไคล้และบูชาได้ เมื่อการที่มีกลุ่มคนที่เลือกแล้วว่าอุดมการณ์ต้องแตกต่างออกไป จึงควรเคารพในความเชื่อและอุดมการณ์ของกันและกัน

อาจสรุปได้ว่า ‘ลัทธิบูชาตัวบุคคล’ นั้น แท้จริงแล้วคือผลพวงของการโฆษณาชวนเชื่อ จากบุคคลที่ต้องการใช้ประโยชน์ทางสังคม หรือจากกลุ่มคนที่ได้ประโยชน์ทางสังคมจากเรื่องเหล่านี้ ซึ่งจะอาศัยการสร้างภาพลักษณ์จนนำไปสู่การเป็นผู้ไร้ที่ติ ในสายตาสาธารณชน กระบวนการเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ แต่ต้องอาศัยกลไกทางสังคม และแรงสนับสนุนจากผู้ศรัทธา ดังเช่นที่อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ กระทำในอดีต

ในท้ายที่สุด ‘ลัทธิบูชาตัวบุคคล’ จึงไม่ใช่เพียงปรากฏการณ์ทางการเมือง แต่คือโครงสร้างความสัมพันธ์เชิงอำนาจที่กำกับความคิดของสาธารณชนอย่างแนบเนียน มันทำให้ผู้คนยอมรับความจริงเพียงแบบเดียวที่ผู้นำหรือผู้มีอำนาจต้องการให้เชื่อ ขณะเดียวกันก็ปิดกั้นความหลากหลายของความคิดเห็น อันเป็นรากฐานสำคัญของสังคมประชาธิปไตย เมื่อเสียงที่แตกต่างถูกตีตราว่าเป็นภัย เมื่อการตั้งคำถามถูกมองว่าเป็นการลบหลู่ และเมื่อการวิจารณ์ถูกลดทอนให้กลายเป็นการโจมตีส่วนบุคคล สังคมก็จะค่อยๆ ถอยห่างจากเหตุผลและเสรีภาพอย่างเงียบเชียบ

ดังนั้น ‘การตระหนักรู้’ ‘การตั้งคำถาม’ และ ‘การกล้ารับฟังเสียงที่ต่างออกไป’ คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดของสังคม เพราะมันอาจไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อโค่นล้มหรือทำลายศรัทธาของใคร แต่เพื่อให้สังคมยังคงขับเคลื่อนด้วยเหตุผลและการไตร่ตรองร่วมกันได้อยู่

เพราะสุดท้ายแล้ว สังคมที่ปลอดภัยที่สุด ไม่ใช่สังคมที่ไม่มีความเห็นต่าง แต่คือสังคมที่ ‘อนุญาต’ ให้ความเห็นต่างดำรงอยู่ได้โดยไม่ต้องหวาดกลัว และไม่ปล่อยให้ใครยิ่งใหญ่จนเกินกว่าหลักเหตุผลจะเอื้อมถึง

แน่นอนว่าสังคมที่มีผู้นำยิ่งใหญ่ไม่ใช่สังคมที่อันตรายที่สุด แต่เป็นสังคมที่ยอมให้คนใดคนหนึ่งยิ่งใหญ่โดยตั้งคำถามไม่ได้สักข้อเดียวต่างหาก ที่อันตรายยิ่งกว่า


รายการอ้างอิง

https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Cult_of_personality
https://hmong.in.th/wiki/Adolf_Hitler%27s_cult_of_personality
https://www.sac.or.th/portal/th/article/detail/507
https://so01.tci-thaijo.org/index.php/e-jodil/article/view/218033

ความรู้สึกของคุณหลังอ่านบทความนี้เป็นอย่างไร ?

Like ถูกใจ
0
Love รักเลย
0
Haha ตลก
0
Sad เศร้า
0
Angry โกรธ
0

More in:Society

News

อ.รัฐศาสตร์ มธ. ชี้ รัฐคือปัจจัยความรุนแรงในการเคลื่อนไหวทางการเมือง เหตุเมินเฉยข้อเรียกร้อง ทำผู้เคลื่อนไหวใช้ความรุนแรงตอบโต้

เขียน ธีรภัทร กมล กราฟิก สุตาภัทร มาลาพร อ.รัฐศาสตร์ มธ. ชี้ รัฐคือกลไกสำคัญที่ทำให้เกิดความรุนแรงในการเคลื่อนไหวทางการเมือง เหตุเมินเฉยข้อเรียกร้อง ทำผู้เคลื่อนไหวอาจจำเป็นต้องใช้ความรุนแรงตอบโต้ จากกรณีการออกมาประท้วงครั้งใหญ่ในฝรั่งเศสอันสืบเนื่องมาจากปัญหาค่าครองชีพสูงและเศรษฐกิจถดถอย จนส่งผลให้มีความรุนแรงเกิดขึ้นทั้งจากทางผู้ประท้วงและเจ้าหน้าที่ตำรวจที่เข้ามาปราบปรามนั้น เมื่อวันที่ ...
News

ปิดฉาก TU Radio สิ้นเดือนตุลาฯ นักจัดฯ ชี้สูญเสียสื่อเพื่อประชาชน ผู้ฟังเผยใจหายเปรียบวิทยุเหมือนครอบครัว

เขียนและภาพถ่าย ณิชกุล หวังกลุ่มกลาง กราฟิก สุตาภัทร มาลาพร TU Radio เตรียมปิดฉากการกระจายเสียงในสิ้นเดือนตุลาคมนี้ หลังได้รับผลกระทบจากความเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี นักจัดรายการชี้ถือเป็นการสูญเสียสื่อเพื่อประชาชน ด้านผู้ฟังเผยรู้สึกใจหาย เหตุสถานีฯ ไม่ได้เป็นแค่สื่อ แต่เปรียบเสมือนครอบครัว ...
Features

วันที่อคติยังมี ใน ‘อาชีวศึกษา’

เขียน กัลย์สุดา ทองดีกราฟิก ณิชกุล หวังกลุ่มกลาง “บ่มเพาะสร้างแต่อาชญากรนอกรีต”“นักศึกษาชายแต่งกายสุภาพ ถือว่าไม่ปกติอย่างมาก”“ภัยสังคมจริงๆ ยิ่งกว่าขยะอีก” ส่วนหนึ่งของความคิดเห็นเชิงด่าทอ เหยียดหยาม ที่มักเห็นได้ตามโพสต์อันเกี่ยวเนื่องกับคนกลุ่มหนึ่ง กลุ่มที่ใครหลายคนมักมีภาพจำถึงพวกเขา ที่เป็นการรวมตัวของคนไม่เอาถ่าน ไม่ตั้งใจเรียน เอาแต่ยกพวกตีกัน ...
Articles

สื่อสาธารณะยังจำเป็นอยู่ไหม? สัมผัสด้วยตัวเองใน NEWS TOWER เกมบริหารสำนักข่าวแบบไม่อิสระ

นักเขียน รณรต วงษ์ผักเบี้ยกราฟิก ณิชกุล หวังกลุ่มกลาง ในระยะหลังมานี้ ไม่ว่าจะเลื่อนหน้าฟีดเฟซบุ๊กของผู้เขียนอย่างไร ก็หนีไม่พ้นข่าวที่รัฐบาลเสนอให้เปลี่ยนที่มารายได้ของไทยพีบีเอสอันเป็นข้อถกเถียงกันอยู่ตอนนี้ว่าไทยพีบีเอสอาจจะโดนเปลี่ยนจากที่มีรายได้จากการเก็บ ‘ภาษีเพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะอย่าง (Earmarked Tax)’ จากผู้ค้าเหล้าและบุหรี่ มาเป็นรัฐโยกงบเหล่านั้นเข้าคลังกลางก่อน แล้วจึงจัดสรรปันส่วนในรูปของงบประมาณประจำปี ในตอนแรกผู้เขียนไม่ได้ติดใจแต่อย่างใด ...
Articles

เมื่อใครบางตัวกำลังบินอยู่: ชวนมองความหลากหลายทางชีวภาพที่ซ่อนอยู่รอบตัวเรา

เขียน ณัฏฐณิชา มาลีวรรณ กราฟิก รณรต วงษ์ผักเบี้ย เคยสงสัยหรือเปล่าว่านกที่เกาะบนสายไฟพวกนั้นคือนกอะไร เคยสงสัยบ้างไหม ว่าต้นไม้ที่เห็นอยู่รอบตัวคือต้นอะไรกันแน่ บางคนอาจจะบอกว่า “ไม่รู้สิ ช่างมันเถอะ ก็นกเหมือนๆ กัน มีปีกบินได้ ...
Features

ว่าด้วยการเมืองเรื่องความทรงจำ: บาดแผลสงครามเย็นกับการจัดการอดีตของรัฐ

เขียน รณรต วงษ์ผักเบี้ย กราฟิก ณิชกุล หวังกลุ่มกลาง       ผ่านมากว่าครึ่งศตวรรษแล้วนับจากเหตุการณ์ 6 ตุลา หนึ่งในโศกนาฏกรรมทางการเมืองที่รุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ไทย นอกจากห่ากระสุนและระเบิดจากเจ้าหน้าที่รัฐที่เข้าปิดล้อมแล้ว ฝูงชนที่กรูเข้ามาในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ พร้อมที่จะรุมประชาทัณฑ์เหล่าผู้ชุมนุม ...
0 %

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

Allow All
Manage Consent Preferences
  • คุกกี้ที่จำเป็น
    Always Active

    ประเภทของคุกกี้มีความจำเป็นสำหรับการทำงานของเว็บไซต์ เพื่อให้คุณสามารถใช้ได้อย่างเป็นปกติ และเข้าชมเว็บไซต์ คุณไม่สามารถปิดการทำงานของคุกกี้นี้ในระบบเว็บไซต์ของเราได้

  • Google Analytics

    คุ้กกี้ที่เราเก็บไป จะนำไปใช้เพื่อประกอบการวิเคราะห์การอ่านบทความ/ข่าวภายในเว็บไซต์เท่านั้น จะไม่มีการนำข้อมูลผู้ใช้ไปใช้ในเชิงพาณิชย์แต่อย่างใด

Save