เรื่อง: พีรวิชญ์ สุลักษณานนท์
‘เกิดสงครามพันครั้ง เด็กก็ยังสวยงาม เป็นเพียงแค่สงคราม ความเดียงสาเท่าเดิม’
คำร้องอมตะนิรันดร์กาลจากเพลง ‘กล้วยไข่’ (2529) ของวงเฉลียง วาบเข้ามาในห้วงคำนึงของผู้เขียน เมื่อได้ทราบข่าวว่าสงครามพรากเอาชีวิตเด็กน้อยผู้ไร้เดียงสาไปอีกครั้งหนึ่ง
168 คนคือตัวเลขผู้เสียชีวิตจากเหตุโจมตีโรงเรียนประถมศึกษาชาจาเรห์ ตัยยิเบห์ ในเมืองมินาบ ทางตอนใต้ของอิหร่าน ภายหลังสหรัฐอเมริกาและอิสราเอลร่วมกันเปิดฉากปฏิบัติการ ‘Epic Fury’ ในการโจมตีอิหร่าน เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา
พิธีฝังศพของเด็กนักเรียนและคุณครูถูกจัดขึ้นในอีกสามวันถัดมา โดยมีชาวอิหร่านหลายพันคนเข้าร่วมงาน บรรยากาศเต็มไปด้วยความโศกเศร้า หลุมศพที่ถูกขุดเรียงรายกันเป็นร้อยหลุมเป็นรูปธรรมอันน่าหดหู่ใจของตัวเลขผู้เสียชีวิตในเหตุโศกนาฏกรรมนี้
ชีวิตของคนเหล่านี้ดับสิ้นไป ทว่ายังไม่มีแม้ใครสักคนที่กล้าแสดงความรับผิดชอบต่อการตายของพวกเขา
ในการแถลงข่าวต่อสื่อมวลชนเมื่อวันพุธที่ 4 มีนาคม พีธ เฮกเซธ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ กล่าวสั้นๆ เกี่ยวกับเหตุโจมตีโรงเรียนประถมนี้ไว้เพียงว่า ขณะนี้สหรัฐฯ กำลังสอบสวนเหตุการณ์ดังกล่าวอยู่ พร้อมกับยืนยันว่าพวกเขาไม่เคยมุ่งเป้าโจมตีพลเรือนอย่างแน่นอน
ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ และนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู แห่งอิสราเอล ยังคงไม่มีทีท่าว่าจะออกมาเปิดปากถึงเรื่องนี้ด้วยตนเอง
ในทางกลับกัน สำนักงานสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (UNHRC) ได้ออกมาเรียกร้องให้มีการสอบสวนเหตุการณ์นี้โดยทันที และระบุว่า การสอบสวนนี้เป็นความรับผิดชอบของฝ่ายที่ดำเนินการโจมตี ขณะที่องค์การยูเนสโก (UNESCO) ได้ออกแถลงการณ์ประณามการโจมตีสถานศึกษาว่า การกระทำนี้เป็นการละเมิดหลักกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศอย่างร้ายแรง
แม้จะฟังดูดี แต่คำแถลงการณ์ทั้งหลายนี้ก็ไม่อาจหยุดยั้งความกระหายสงครามของชาติมหาอำนาจและองคาพยพของพวกเขาเอาไว้ได้
สหรัฐฯ ยังคงเดินหน้าถล่มอิหร่านต่อไป หลังวุฒิสภาฯ เปิดทางให้ทรัมป์ยังคงมีอำนาจในการทำสงคราม ด้วยการลงคะแนน 53 ต่อ 47 เสียง คว่ำญัตติการจำกัดอำนาจของเขา ส่วนทางฝั่งอิสราเอลก็ไม่น้อยหน้า พลโท เอียล ซามีร์ หัวหน้าเสนาธิการกองทัพอิสราเอลได้ระบุว่า กองทัพอิสราเอลกำลังก้าวเข้าสู่ระยะถัดไปของการสู้รบ ซึ่งจะทวีความเสียหายแก่รากฐานการปกครองและขีดความสามารถทางการทหารของอิหร่านมากยิ่งขึ้นกว่าเดิม
ในทำนองเดียวกัน อับบาส อารักชี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ก็เพิ่งให้สัมภาษณ์กับรายการ NBC Nightly News ไปเมื่อวันที่ 5 มีนาคมว่า พวกเขาพร้อมรับมือกับการโจมตีทางบกของสหรัฐฯ ทั้งยังปฏิเสธการเจรจา และกล่าวต่อไปอีกด้วยว่าอิหร่านไม่ได้เรียกร้องให้มีการหยุดยิง
ด้านพันธมิตรของอิหร่านอย่างกลุ่มเฮซบอลเลาะห์ในเลบานอนก็กระโดดเข้าร่วมสงครามเช่นกัน พวกเขาเปิดฉากโจมตีอิสราเอลตั้งแต่วันจันทร์ที่ 2 มีนาคม เพื่อตอบโต้ปฏิบัติการการสังหารผู้นำสูงสุดอิหร่าน อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี โดยผู้นำของกลุ่มประกาศกร้าวว่า จะยังเดินหน้าตอบโต้ต่อไป และจะไม่ยอมจำนนอย่างเด็ดขาด
ความกระหายสงครามของกลุ่มผู้มีอำนาจ อันนำไปสู่การฟาดฟันกันไปมาอย่างไม่จบไม่สิ้นของแต่ละฝ่าย ทำให้ภาพความตายของเด็กและพลเรือนที่ไม่รู้อีโหน่อีเหน่ปรากฏวนซ้ำอยู่ในหน้าข่าวเรื่อยๆ จนมันคล้ายจะกลายเป็นสิ่งที่เราเห็นบ่อยจนแทบจะชินตาไปแล้วในปัจจุบัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในรอบไม่กี่ปีมานี้ ที่หลายชนชาติต่างทยอยเปิดสมรภูมิรบกันในหลากพื้นที่ของโลก
จากเหตุสงครามรัสเซีย-ยูเครน ที่เริ่มต้นขึ้นอย่างเต็มรูปแบบมาตั้งแต่รัสเซียเปิดฉากรุกรานยูเครนเมื่อต้นปี 2565 รายงานขององค์การสหประชาชาติ (UN) ซึ่งเผยแพร่เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ระบุยืนยันตัวเลขการเสียชีวิตของพลเรือนตลอดระยะเวลา 4 ปีของสงครามไว้ว่า มีจำนวนมากกว่า 15,000 คน และในจำนวนนั้นเป็นเด็กอย่างน้อย 766 ชีวิต
ขณะที่ในกรณีของสงครามระหว่างอิสราเอลกับปาเลสไตน์ แหล่งข่าวทางการทหารของอิสราเอลก็ยอมรับต่อสื่อแล้วว่า มีชาวปาเลสไตน์เสียชีวิตมากกว่า 70,000 คนในฉนวนกาซาจริงตามรายงานของหน่วยงานสาธารณสุขของปาเลสไตน์ อีกทั้งข้อมูลจากองค์การยูนิเซฟ (UNICEF) ยังระบุด้วยว่า ในเวลา 2 ปีของสงครามในฉนวนกาซา โรงเรียนกว่าร้อยละ 97 ได้รับความเสียหายหรือถูกทำลายลงไปแล้ว
กระทั่งมาถึงเหตุสู้รบระหว่างอิหร่านกับสหรัฐฯ และอิสราเอล ที่กำลังเกิดขึ้นนี้ ก็มีการคาดการณ์ตัวเลขผู้เสียชีวิตในอิหร่านจากปฏิบัติการโจมตีนับตั้งแต่วันที่ 28 กุมภาพันธ์ แล้วอย่างน้อยราว 1,230 คน นอกจากนี้ในพื้นที่อื่นๆ เช่น กรุงเบรุตของเลบานอน ก็มีพลเรือนอย่างน้อย 102 คนที่ต้องสูญเสียชีวิตไปจากการโจมตีทางอากาศของอิสราเอล เพื่อตอบโต้การเปิดฉากโจมตีของกลุ่มเฮซบอลเลาะห์
อย่างไรก็ตาม ความโหดร้ายของสภาวะสงครามไม่ได้จบลงเพียงแค่ความตายของทหาร เด็ก หรือพลเรือนผู้บริสุทธิ์ ยังมีคนอีกเป็นจำนวนมากที่อาจได้รับผลกระทบอย่างยิ่งยวดและเป็นระยะเวลานาน นั่นคือ ผู้ที่รอดชีวิตและคนที่ต้องพลัดถิ่นหรือยังต้องใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางสมรภูมิสงครามต่อไป
ในเหตุการณ์โจมตีโรงเรียนประถมข้างต้น ผู้รอดชีวิตราว 95 คน ไม่เพียงแต่ได้รับบาดเจ็บทางกายเท่านั้น หากยังมีบาดแผลทางจิตใจที่อาจสร้างความเจ็บปวดให้พวกเขาและเธอรออยู่ด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มเด็กเล็ก
เทรีซา บีแทนคอร์ต อาจารย์จากบอสตันคอลเลจในสหรัฐฯ และผู้อำนวยการโครงการวิจัยเกี่ยวกับเด็กและความยากลำบาก (Research Program on Children and Adversity หรือ RPCA) ให้สัมภาษณ์กับ BBC ไว้ว่า บาดแผลทางจิตใจจากสงครามสามารถกระทบต่อโครงสร้างสมองที่กำลังพัฒนาของเด็กเล็ก ซึ่งจะส่งผลระยะยาวต่อการเรียนรู้ พฤติกรรม รวมถึงสุขภาพกายและใจไปตลอดชีวิตได้
ไม่เพียงแต่เด็กเท่านั้นที่ได้รับผลกระทบอย่างรุนแรงจากภัยสงคราม ชาวอิหร่านอีกจำนวนมากต้องกลายเป็นคนพลัดถิ่นจากการหนีภัยสงคราม ไม่ต่างไปจากประชาชนกว่า 80,000 คน ในเลบานอนที่ต้องอพยพพลัดถิ่นหนีจากการโจมตีตอบโต้ของอิสราเอล
ส่วนชาวอิหร่านที่ยังคงใช้ชีวิตอยู่ในกรุงเตหะรานต่างก็ตกอยู่ภายใต้ความกังวลเรื่องความปลอดภัย ชาวอิหร่านคนหนึ่งกล่าวกับนักข่าว BBC ว่า เพื่อนของเขามียายที่ป่วยอยู่ แต่ไม่สามารถย้ายเธอออกมาจากบ้านได้ และอีกคนหนึ่งแสดงความกังวลว่าจะขาดการติดต่อกับเพื่อนและครอบครัว ด้วยว่าสัญญาณอินเทอร์เน็ตในพื้นที่ถูกตัดขาดเป็นระยะๆ
นี่ยังไม่รวมถึงผู้บาดเจ็บในแต่ละประเทศที่อาจกำลังรอคอยการรักษาและการเยียวยาอยู่ โดยไม่สามารถรู้ได้เลยว่าจะยังมีสถานพยาบาลรองรับพวกเขาต่อไปอีกนานเท่าใด เพราะในตอนนี้ข้อมูลระบุว่า มีการโจมตีสถานพยาบาลในอิหร่านไปแล้ว 13 ครั้ง และอีก 3 ครั้ง ในเลบานอน ตามคำแถลงขององค์การอนามัยโลก (WHO)
ขณะเดียวกัน แรงงานชาวไทยในอิหร่านและประเทศตะวันออกกลางจำนวนไม่น้อยก็กำลังรอคอยที่จะได้กลับบ้าน และในอีกด้านหนึ่ง แรงงานบางส่วนต้องหางานสำรองในไทยไปก่อน เพราะเหตุสู้รบทำให้พวกเขาไม่สามารถเดินทางไปทำงานในตะวันออกกลางตามที่สมัครเอาไว้ได้
เหล่านี้เป็นเพียงส่วนเสี้ยวหนึ่งของภาพความโหดร้ายจากสภาวะสงคราม ที่แม้เราอาจจะเห็นกันมาจนชินตา แต่ก็ใช่ว่าจะต้องชาชินไปกับมัน
ทว่าถึงจะพยายามทำตัวให้ไม่ชินชาเสียเท่าไร ผู้เขียนเองก็ตระหนักดีว่าตัวเองไม่ได้มีสถานะอันใดที่จะสามารถสั่งการให้การสู้รบนี้ยุติลงได้
ดังนั้น สิ่งที่พอจะทำได้ในเวลานี้ อย่างน้อยที่สุดคงมีแค่เพียงการภาวนา ให้การเข่นฆ่าปุถุชนคนธรรมดาและเด็กผู้ไร้เดียงสานั้นหมดสิ้นไป ไม่ว่าจะเกิดสงครามใด ๆ อีกกี่ร้อยครั้งพันครั้ง
พร้อมทั้งขอฝากคำถามสั้น ๆ (ที่ทรัมป์ เนทันยาฮู และผู้นำอิหร่านคงเบื่อฟัง) ไปยังมหาอำนาจทั้งหลายว่า
“อีกกี่ชีวิตของปุถุชน ที่ต้องร่วงหล่นไปจากภัยสงคราม”
บรรณานุกรม
Al Jazeera. (2026, March 3). Iran holds mass funeral for girls, staff killed in US-Israel school attack. Al Jazeera. https://www.aljazeera.com/news/2026/3/3/iran-holds-mass-funeral-for-girls-staff-killed-in-us-israel-school-attack
Dehghanpisheh, B. (2026, March 6). Iran is ‘confident’ it could counter a U.S. ground invasion, foreign minister says. NBC News. https://www.nbcnews.com/world/iran/iran-foreign-minister-interview-rcna261920
Guardian staff. (2026, March 5). Trump news at a glance: Pentagon ‘taking a look’ at deadly strike on girls’ school in Iran as UN office demands answers. The Guardian. https://www.theguardian.com/us-news/2026/mar/04/trump-news-at-a-glance-latest-updates
Johnson, D. (2026, January 30). Israeli media cite official accepting Hamas figure of 70,000 war dead. BBC. https://www.bbc.com/news/articles/cvgpd1x00exo
Keane, F. (2025, December 30). What growing up in war does to a child’s brain – and how it really affects them years later. BBC. https://www.bbc.com/news/articles/cre3pdxde7vo
PPTV HD 36. (6 มีนาคม 2569). แรงงานไทย เตรียมหางานสำรอง หลังถูกชะลอเดินทางไปอิสราเอล| จับข่าวคุย | 6 มี.ค. 69. PPTV HD 36. https://www.pptvhd36.com/video/news/213386#google_vignette
Santhosh, C., & Farge, E. (2026, March 5). WHO says it has verified 13 attacks on health sites in Iran. Reuters. http://reuters.com/world/middle-east/who-says-has-it-has-verified-13-health-attacks-iran-2026-03-05/
Taghizadeh, F. (2026, March 6). Checkpoints everywhere and internet blackouts: Life in Iran as US-Israeli strikes intensify. BBC. https://www.bbc.com/news/articles/cj4zze5lzjpo
Thai PBS. (6 มีนาคม 2569). “อิสราเอล” เผยตัดสินใจสังหาร “คาเมเนอี” ตั้งแต่ พ.ย.ปีที่แล้ว. Thai PBS. https://www.thaipbs.or.th/news/content/503013
Thai PBS. (6 มีนาคม 2569). “อิสราเอล” อ้างครองน่านฟ้า “อิหร่าน” ได้เกือบทั้งหมดแล้ว. Thai PBS. https://www.thaipbs.or.th/news/content/502998
Thai PBS. (4 มีนาคม 2569). ยูเอ็นเรียกร้องสอบสวนเหตุโจมตีโรงเรียนในอิหร่าน เสียชีวิต 168 คน. Thai PBS. https://www.thaipbs.or.th/news/content/502907
Ukrinform. (2026, February 17). UN confirms over 15,000 civilian deaths in Ukraine since start of full-scale war. Ukrinform. https://www.ukrinform.net/rubric-ato/4092556-un-confirms-over-15000-civilian-deaths-in-ukraine-since-start-of-fullscale-war.html
UNICEF. (2025, November 4). After Two Years of War: Gaza’s Education System on the Brink of Collapse. UNICEF. https://www.unicef.org/sop/stories/after-two-years-war-gazas-education-system-brink-collapse#:~:text=After%20two%20years%20of%20war%20and%20intense,face%20learning%20for%20over%20two%20academic%20years.
จารุณี นาคสกุล. (5 มีนาคม 2569). ถ้าเด็กที่ตายในอิหร่านเป็นเด็กผิวขาวผมทองในยุโรปโลกจะไม่เงียบแม้จะผ่านไป 20 ปีก็ตาม. SPACEBAR. https://spacebar.th/world/world-remains-silent-deaths-of-168-iranian-students
ประชาชาติธุรกิจ. (5 มีนาคม 2569). วุฒิสภาสหรัฐเปิดทาง ‘ทรัมป์’ โจมตีอิหร่าน-ล้มเหลวจำกัดอำนาจประธานาธิบดี. ประชาชาติธุรกิจ. https://www.prachachat.net/world-news/news-1974070
สยามรัฐ. (5 มีนาคม 2569). กต.-แรงงาน-พาณิชย์ เกาะติดตะวันออกกลาง เร่งอพยพคนไทย พร้อมคุมเข้มราคาสินค้า. สยามรัฐ. https://siamrath.co.th/politics/national-politics/133094
ความรู้สึกของคุณหลังอ่านบทความนี้เป็นอย่างไร ?
ถูกใจ
รักเลย
ตลก
เศร้า
โกรธ
