ปากกาลดน้ำหนัก : เมื่อมาตรฐานความงามในสังคมไทยกำลังไหลย้อนกลับ

เรื่อง: จุฑารัตน์ นวลตา

ในปัจจุบันที่เทรนด์รักษาสุขภาพกำลังมาแรง และเราสามารถเข้าถึงองค์ความรู้ต่าง ๆ ได้ด้วยปลายนิ้ว ทำให้มุมมองของใครหลายคนที่มีต่อเทรนด์สุขภาพเริ่มเปลี่ยนไป จากที่เคยคิดว่าเป็นเรื่องไกลตัวก็กลายเป็นสิ่งที่เราควรศึกษา ในอดีตที่เครื่องดื่มหรืออาหารคลีนที่ถูกมองว่าฟุ่มเฟือย แต่ในตอนนี้มีร้านขายอาหารเพื่อสุขภาพเปิดใหม่มากมายที่ขายในราคาย่อมเยา ส่งผลให้ปัจจุบันสุขภาพดี=ใคร ๆ ก็มีได้ ชนชั้นกลางสามารถเข้าถึงได้ง่ายกว่าแต่ก่อน ประกอบกับการออกกำลังกายที่มีหลายรูปแบบมากขึ้น ทำให้คนในสังคมสามารถเลือกกิจกรรมที่เหมาะกับไลฟ์สไตล์ของตัวเองได้ ไม่ว่าจะเป็นฟิตเนส โยคะ พิลาทิส คลาสออกกำลังกายต่าง ๆ หรือถ้าไม่อยากเสียค่าใช้จ่ายในการเข้าร่วม แอโรบิกที่สวนสาธารณะใกล้บ้านก็ถือเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับสายรักสุขภาพเช่นกัน ขณะที่การออกกำลังกายกำลังเป็นที่พูดถึงอย่างมากในสังคมไทย เทรนด์ที่กำลังตีคู่กันมาคือการใช้ “ปากกาลดน้ำหนัก”

ปากกาลดน้ำหนักคืออะไร

ปากกาลดน้ำหนัก คือเครื่องมือทางการแพทย์ที่มีลักษณะคล้ายปากกา ใช้ฉีดบริเวณหน้าท้อง หรือผิวหนังบริเวณต้นแขน ต้นขา ยาชนิดนี้ประกอบไปด้วยกลุ่มยา GLP-1 RA (Glucagon-like peptide-1 receptor agonists) ที่มีลักษณะกลไกการออกฤทธิ์เลียนแบบฮอร์โมน GLP-1 ซึ่งเป็นฮอร์โมนธรรมชาติที่ร่างกายมนุษย์ผลิต โดยใช้เพื่อกดประสาทให้รู้สึกอยากอาหารน้อยลง อิ่มนานขึ้น และช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด นำไปสู่ตัวเลขน้ำหนักที่ลดลงในเวลาต่อมา หรือเรียกกันว่า ปากกาคุมหิว เนื่องจากเป็นยารักษาโรค การใช้ปากกาลดน้ำหนักจึงต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ โดยนวัตกรรมนี้มีเกณฑ์ในการใช้งานที่เหมาะกับ

1. คนที่มีภาวะอ้วนหรือค่าดัชนีมวลกาย (BMI) มากกว่าหรือเท่ากับ 30 ตามมาตรฐานอาเซียน
2. บุคคลที่ BMI มากกว่าหรือเท่ากับ 27 ตามมาตรฐานอาเซียน ที่มีโรคประจำตัวซึ่งเกิดจากน้ำหนักเกินร่วมด้วย เช่น เช่น โรคเบาหวานประเภทที่ 2 โรคหัวใจและหลอดเลือด หรือโรคไขมันในเลือดสูง เป็นต้น

ขณะเดียวกันปากกาลดน้ำหนักก็ไม่ได้เหมาะกับทุกคนที่น้ำหนักอยู่ในเกณฑ์ดังกล่าว กลุ่มคนที่ห้ามใช้ยาชนิดนี้ หรือจำเป็นต้องได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์อย่างละเอียดก่อน เช่น ผู้ที่เป็นเบาหวานประเภทที่ 1, มีประวัติหรือมีคนในครบครัวเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์, แพ้ยาหรือส่วนประกอบของยา Semaglutide, ตั้งครรภ์, วางแผนตั้งครรภ์ หรือผู้ที่อายุต่ำกว่า 18 ปี เป็นต้น

แม้ว่านวัตกรรมนี้จะสามารถช่วยลดน้ำหนักได้ ผลข้างเคียงจากผู้ใช้ยาบางรายอาจก่อให้เกิดอาการคลื่นไส้ เบื่ออาหาร ท้องผูก หรือไม่เกิดผลข้างเคียงใด ๆ และเมื่อหยุดใช้ยาหรือใช้ไม่ถูกวิธี ผู้ใช้ยาอาจเสี่ยงเกิดภาวะโยโย่ ซึ่งเกิดจากมวลน้ำหนักของไขมันและกล้ามเนื้อในร่างกายที่ลดลงอย่างรวดเร็ว ทำให้ภายหลังน้ำหนักสามารถเด้งกลับมาเท่าเดิมหรือมากกว่าน้ำหนักก่อนที่จะใช้ยาได้ บุคลากรทางการแพทย์จึงแนะนำให้ผู้ใช้ยาทำความเข้าใจกับร่างกายตัวเองให้มากขึ้น เพื่อปรับพฤติกรรมการกิน การใช้ชีวิต และออกกำลังกายร่วมด้วยเพื่อผลลัพธ์ที่ยั่งยืน

เมื่อ “ยา” กลายเป็นเทรนด์

ปากกาลดน้ำหนักเริ่มกลายเป็นที่พูดอย่างแพร่หลายบนโลกออนไลน์จากแอปพลิเคชัน Tiktok ใครที่กำลังใช้ยาชนิดนี้ในการรักษาอยู่จะเรียกสั้น ๆ ว่า ปักปากกา เพื่อหลีกเลี่ยงการแบนบัญชีผู้ใช้หรืออัลกอริทึมปิดกั้นการมองเห็นบนแอปฯ จึงใช้คีย์เวิร์ด  “ปักตะกร้า” แทน หากจะพูดเรื่องตัวเลขน้ำหนักที่ลดลงด้วยวิธีปักปากกามักใช้คำเลี่ยงเป็น “ลงลิฟต์ xx ชั้น” ทั้ง 2 คีย์เวิร์ดที่กล่าวมามักใช้ในบริบทร่วมกัน เช่น “รีวิวปักตะกร้าได้ 3 เดือน ลงลิฟต์ไปแล้ว 15 ชั้น เป็นยังไงไปดู” ภายหลังคอนเทนต์ที่มีเนื้อหาดังกล่าวเริ่มเป็นที่นิยม บัญชีผู้ใช้บางรายมียอดเข้าชมหลายแสนจากวิดีโอรีวิวการปักปากกา หรือการโชว์รีแอคชันของตัวเองที่มีต่ออาหารในจานตรงหน้า (ทำสีหน้าคล้ายอยากอาเจียน กินต่อไม่ไหว หรือกัดอาหารไปได้ไม่กี่คำก็อิ่ม) หลังจากการใช้ปากกาลดน้ำหนัก

แม้ว่าในช่วงที่ผ่านมาสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้ดำเนินคดีทางกฎหมายกับคนที่โฆษณาเกินจริงและขายยาแบบผิดกฎหมาย ความนิยมการใช้ปากกาลดน้ำหนักเพื่อความสวยงามในหมู่คนทั่วไปยังคงอยู่ อย.จึงเริ่มออกมาเคลื่อนไหวเพื่อยกระดับการควบคุมปากกาลดน้ำหนัก จนวันที่ 18 มีนาคม 2569 นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขกำหนดให้ยากลุ่ม GLP-1 เป็นยาควบคุมพิเศษ กล่าวคือต้องจ่ายตามใบสั่งแพทย์เท่านั้นเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและความปลอดภัยต่อผู้ได้รับการรักษา

ปัจจุบันการปักปากกาจึงไม่ได้เป็นแค่ยารักษาสำหรับคนที่มีภาวะอ้วนอีกต่อไป แต่เป็น “ทางลัด” สำหรับคนธรรมดาที่อยากผอมกว่าเดิม ใส่เสื้อผ้าแล้วดูดี ด้วยราคาที่สามารถจับต้องได้และใช้เวลาพักฟื้นไม่นานเมื่อเทียบกับการผ่าตัดกระเพาะ ขณะเดียวกันก็ยังปลอดภัยเพราะใช้ยาภายใต้การดูแลของแพทย์ ประกอบกับดารา อินฟลูเอนเซอร์มากมายเป็นพรีเซนเตอร์ปากกาลดน้ำหนักเพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือ คลินิกเสริมความงามเองก็ออกมาโปรโมตการปักปากกาในหมู่คนธรรมดามากขึ้น จนเกิดกระแสวิจารณ์จากสังคมว่าท้ายที่สุดแล้วปากกาลดน้ำหนักมีจุดประสงค์เพื่ออะไร เป็นทางเลือกสำหรับคนที่เป็นโรคอ้วน หรือทางลัดสำหรับคนผอมอยู่แล้วกันแน่

จรรยาบรรณ, บุคคลสาธารณะ และบุคลากรทางแพทย์

จรรยาบรรณทางวิชาชีพ หมายถึง การประพฤติปฏิบัติของบุคคลที่มีการควบคุมดูแลเมื่อประกอบอาชีพ ถูกสร้างขึ้นมาเป็นแนวบรรทัดฐานจากประสบการณ์ และเพื่อให้เป็นที่ยอมรับกันในหมู่ผู้ประกอบวิชาชีพนั้นๆ เป็นเบื้องต้น ถือเป็นวินัยของวิชาชีพ

เมื่อเทรนด์ปักปากกาเริ่มเป็นที่พูดถึง กระแสสังคมก็เริ่มแบ่งเป็น 2 ฝ่าย คนในสายอาชีพเดียวกันเริ่มออกมาสร้างความตระหนักด้านการใช้ปากกาลดน้ำหนักอย่างถูกวิธี ทั้งบุคลากรในแวดวงการแพทย์ อินฟลูเอนเซอร์สายออกกำลังกาย บุคคลทั่วไปหรือคนที่เคยใช้ปากกาลดน้ำหนักแล้วอยากเป็นกระบอกเสียงเกี่ยวกับประเด็นนี้เพื่อสร้างความเข้าใจและชี้ให้เห็นถึงอีกแง่มุมหนึ่งของยารักษาโรคชนิดนี้

วันที่ 2 มิถุนายน 2569 บัญชีผู้ใช้ @waanpem (ว่านอยากนอน) แอร์โฮสเตสสายอินฟลูเอนเซอร์บนแอปฯ Tiktok เผยว่ามีคลินิกความงามติดต่อตนให้ไปปักปากกาเพื่อเป็นเคสรีวิวในการโปรโมตผลิตภัณฑ์ ซึ่งภายหลังได้ตอบปฏิเสธไป บัญชีผู้ใช้ดังกล่าวย้ำว่าตนไม่ได้มีปัญหากับคนที่ปักปากกา แต่เลือกตั้งคำถามกับจรรยาบรรณและความเหมาะสมของคลินิกที่เลือกจ้างงานคนที่มีค่า BMI เพียง 18.5 (ร่างกายสมส่วน) ให้ไปปักปากกา  “สิ่งนี้ (ปากกาลดน้ำหนัก) เป็นยารักษาโรค มันไม่ควรมีคลินิกมาทำ Marketing กับสิ่งนี้อยู่แล้ว”  พร้อมเสริมว่า “อย่างน้อยถ้าจะทำการตลาดกับสิ่งนี้ ก็ควรให้คนที่มีปัญหาจริง ๆ มาเป็นเคสรีวิวไหม ไม่ใช่เอาคนที่ผอมอยู่แล้วมาโฆษณา”

ขณะเดียวกันอินฟลูเอนเซอร์สายสุขภาพ @kiekiekieee (เทรนเนอร์นักกิน | Kiekiekieee) ออกมาแสดงจุดยืนที่มีต่อกระแสการปักปากกาบนแอปฯ Tiktok ว่า “มันไม่ควรเป็นเรื่องปกติถ้าคนที่ไม่ได้มีข้อบ่งชี้หรืออยากลดน้ำหนักเฉย ๆ ออกมารีวิวการปักตะกร้า บอกพิกัด ชี้เป้า รีวิวต่าง ๆ รวมถึงบุคลากรทางการแพทย์ที่บอกว่าลงลิฟต์มาแล้วกี่ชั้นถ้ามาปักกับหมอ”

ผู้เขียนมองว่าสังคมไทยควรกลับมาตั้งคำถามถึงความเหมาะสมของดารา อินฟลูเอนเซอร์ซึ่งเป็นบุคคลสาธารณะและบุคลากรทางการแพทย์ รวมไปถึงคลินิกเสริมความงามว่า การที่เราโปรโมตปากกาลดน้ำหนักแบบเปิดเผยนั้นสมควรหรือไม่ และควรมีขอบเขตในการนำเสนออย่างไรที่จะไม่เป็นการชักจูงกลุ่มคนที่มีรูปร่างปกติ โดยเฉพาะกลุ่มวัยรุ่น ให้หันมาปักปากกาตาม ๆ กันแทนการออกกำลังกายซึ่งเป็นวิธีการทางธรรมชาติ

ผอมเท่ากับสวย มายาคติแห่งความงามที่ถูกฉายซ้ำแล้วซ้ำเล่า

แม้ว่าปากกาคุมหิวจะกลายเป็นนวัตกรรมใหม่ในสังคมไทย  แต่เมื่อลองคิดดูใหม่จะพบว่าเราคุ้นชินกับภาพเหล่านี้อยู่แล้วกับประเด็นมาตรฐานความงามในสังคมไทย ภาพที่คนบางกลุ่มเลือกที่จะใช้การปักปากกาเพื่อค่านิยมความงามมากกว่าสุขภาพ ภาพที่คนในสังคมต้องวิ่งตาม Beauty Standard เพื่อให้ได้มาซึ่งโอกาสและการยอมรับ ผู้เขียนมองว่ามาตรฐานความงามแบบเดิมที่มองว่า ผอม=สวย นั้นฝังรากลึกในสังคมไทยมานานแล้วและเชื่อว่ายังคงมีอยู่ต่อไป สามารถสังเกตได้จากโฆษณา ข่าว หรือละครที่มักใส่ดีเทลที่สื่อถึงการสนับสนุนค่านิยมความงามดังกล่าวลงบนพื้นที่สื่อโดยตั้งใจหรือไม่ก็ตาม เพียงแค่อาจจะเปลี่ยนรูปแบบแต่จุดประสงค์ยังคงเดิม เช่น สมัยก่อนเป็นยุคของการขายยาลดน้ำหนัก ต่อมาโกโก้คุมหิว กลืนบอลลูนหรือยุคแห่งการผ่าตัดกระเพาะ ปฏิเสธไม่ได้ว่าคนที่มีรูปร่างปกติหลายคนเลือกที่จะใช้วิธีการเหล่านี้ในการลดน้ำหนักเพื่อให้ผอมและดูดีตรงกับมาตรฐานความงามในสังคมไทยแม้จะแลกมาด้วยผลเสียในระยะยาวก็ตาม เทรนด์การปักปากกาจึงเป็นหนึ่งในปัจจัยที่สะท้อนว่า Beauty Standard ในสังคมไทยยังคงมีอิทธิพลต่อกลุ่มคน โดยเฉพาะวัยรุ่น อย่างมาก และอาจส่งผลกระทบต่อเด็กรุ่นต่อ ๆ ไปในอนาคตซึ่งอาจนำไปสู่การเลือกปฏิบัติ พฤติกรรมหรือทัศนคติที่รุนแรงต่อคนที่ไม่ตรงมาตรฐานความงามของสังคมได้ ท้ายที่สุดแล้วสังคมไทยกำลังย้อนกลับไปสู่จุดเดิมหรือไม่? หรือแท้จริงแล้วเราอาจไม่เคยก้าวไปไหนเลย

เมื่อสิ่งที่อันตรายที่สุดอาจไม่ใช่ปากกาลดน้ำหนัก แต่คือมนุษย์…

ประเด็นปากกาลดน้ำหนักเป็นเรื่องที่สังคมยังคงถกเถียงกันต่อไปเพราะต่างคนต่างมุมมอง ปัจจุบันนวัตกรรมต่าง ๆ ถูกสร้างมาเพื่ออำนวยความสะดวกให้กับมนุษย์ ทำให้เราใช้ชีวิตได้ง่ายขึ้น ปากกาคุมหิวก็เช่นกัน ผู้เขียนมองว่าเราควรคำนึงถึงการใช้ประโยชน์จากนวัตกรรมนั้น ๆ ด้วย ว่ามีจุดประสงค์อย่างไรและใช้เพื่ออะไร ในกรณีนี้เราควรตระหนักถึงอันตราย และตั้งคำถามต่อไปว่าการใช้ยารักษาโรคในแง่ของความงามนั้นเหมาะสมหรือไม่ ในอนาคตแพทยสภาจะมีมาตรการอย่างไร จรรยาบรรณวิชาชีพจำเป็นแค่ไหนในปัจจุบันที่ไม่ว่าใครก็เป็นสื่อได้ หรือเป็นหน้าที่ของผู้รับสารที่ควรมีวิจารณญาณในการเข้าถึงสื่อหรือเปล่า

อย่างไรก็ตามหลังจากปักปากกา เราก็ต้องปรับการกิน การนอน ทานโปรตีนให้เพียงพอ ออกกำลังกายควบคู่ไปด้วยเพื่อรักษาสุขภาพในระยะยาวอยู่ดี การลงทุนของสังคมในครั้งนี้จะสร้างวินัยในการรักสุขภาพของคนไทยได้จริง ๆ หรือเป็นเพียงวิธีลัดชั่วคราวที่ตอกย้ำถึงการให้คุณค่า Beauty Standard ในประเทศไทยเพียงเท่านั้น

อ้างอิง

พญ. จิตแข เทพชาตรี. (12 กรกฎาคม 2024). ปากกาลดน้ำหนัก ผอมชัวร์หรือมั่วนิ่ม. เข้าถึงได้จาก https://www.samitivejhospitals.com/th/article/detail/%E0%B8%9B%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%94%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B3%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%81

พญ. นพวรรณ กิติวัฒน์. (11 กุมภาพันธ์ 2026). ยาฉีดควบคุมน้ำหนัก (ปากกาลดน้ำหนัก) ช่วยรักษาโรคอ้วนได้จริงหรือไม่. เข้าถึงได้จาก https://www.bumrungrad.com/th/health-blog/february-2026/do-weight-loss-injection-pens-really-help-treat-obesity

ทีมแพทย์ V square Clinic. (14 พฤษภาคม 2026). ปากกาลดน้ำหนักอันตรายไหม ? เช็กข้อดี-ข้อเสีย ความเสี่ยง และวิธีใช้ที่ถูกต้อง ปลอดภัย. เข้าถึงได้จาก https://www.vsquareclinic.com/wellness/is-slimming-pen-dangerous/

รศ.ดร. เมธี ปิลันธยานนท์. (ม.ป.ป.). จรรยาบรรณของวิชาชีพ. เข้าถึงได้จาก https://elibrary.ksp.or.th/index.php?lvl=cmspage&pageid=4&id_article=224

ว่านอยากนอน [@waanpem]. (2026, มิถุนายน, 2). มีคลินิกชวนไปปักตะก้า ?__? [วิดีโอ]. Tiktok. https://vt.tiktok.com/ZSQRhRPHa/

วิริยะประกันภัย. (27 กุมภาพันธ์ 2026). ปากกาลดน้ำหนักผอมไวอันตรายไหม? รวม 5 ผลข้างเคียงและข้อควรรู้ก่อนปัก. เข้าถึงได้จาก https://vinsure.viriyah.co.th/blog/weight-loss-pens-side-effects-danger

เทรนเนอร์นักกิน | Kiekiekieee [@kiekiekieee]. (2026, มิถุนายน, 4). พวกเตือนเรื่องปักตะกร้ายุ่งเรื่องชาวบ้าน [วิดีโอ]. Tiktok. https://vt.tiktok.com/ZSQ2BYLDF/

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. (6 มกราคม 2026). อย. เตือนภัย “ปากกาฉีดลดน้ำหนัก” ใช้ผิดเสี่ยงโยโย่–อันตรายต่อสุขภาพ อย่าหลงเชื่อตามโซเชียล. เข้าถึงได้จาก https://www.fda.moph.go.th/news/news802569

Hfocus. (19 มีนาคม 2026). อย.คุมเข้ม “ปากกาลดน้ำหนัก” เป็นยาควบคุมพิเศษ เผยสาเหตุมีผลบังคับใช้อีก 180 วัน. เข้าถึงได้จาก https://www.hfocus.org/content/2026/03/37420

Kuaitiao (noodle) ที่มีกล้าม [@noodlejw]. (2026, กุมภาพันธ์, 3). ปักปากกา แบบง่ายๆ เตือนสติก่อนคิดจะปัก [วิดีโอ]. Tiktok. https://vt.tiktok.com/ZSQAEXrnv/

RAMA Channel. (11 กุมภาพันธ์ 2026). ยากลุ่ม GLP-1RA สำหรับโรคเบาหวานชนิดที่ 2. เข้าถึงได้จาก https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article/%e0%b8%a2%e0%b8%b2%e0%b8%81%e0%b8%a5%e0%b8%b8%e0%b9%88%e0%b8%a1-glp-1ra-%e0%b8%aa%e0%b8%b3%e0%b8%ab%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%9a%e0%b9%82%e0%b8%a3%e0%b8%84%e0%b9%80%e0%b8%9a%e0%b8%b2%e0%b8%ab%e0%b8%a7/